Tác giả: Đức Phật Gotama
Bản văn gốc Sanskrit của Āryavajracchedikā Bhagavatī Prajñāpāramitā, một trong những kinh điển tối thắng của Đại thừa.
Vajracchedikā Prajñāpāramitā Sūtra trình bày giáo lý Bát Nhã về tánh Không, vô trụ, và phi tướng. Bản văn này được lưu trữ từ ấn bản Sanskrit do Digital Sanskrit Buddhist Canon cung cấp qua GRETIL.
oṃ namo bhagavatyai āryaprajñāpāramitāyai!
evaṃ mayā śrutam | ekasmin samaye bhagavān śrāvastyāṃ viharati sma jetavane’ nāthapiṇḍadasyārāme mahatā bhikṣusaṃghena sārthaṃ trayodaśabhirbhikṣuśataiḥ saṃbahulaiśca bodhisattvairmahāsattvaiḥ ||
atha khalvāyuṣmān subhūtistasyāmeva parṣadi saṃnipatito ’bhūtsaṃniṣaṇṇaḥ | atha khalvāyuṣmān subhūtirutthāyāsanādekāṃsamuttarāsaṅgaṃ kṛtvā dakṣiṇaṃ jānumaṇḍalaṃ pṛthivyāṃ pratiṣṭhāpya yena bhagavāṃstenāñjaliṃ praṇamya bhagavantametadavocat — āścaryaṃ bhagavan, paramāścaryaṃ sugata, yāvadeva tathāgatenārhatā samyaksaṃbuddhena bodhisattvā mahāsattvā anuparigṛhītāḥ parameṇānugraheṇa | tatkathaṃ bhagavan bodhisattvayānasaṃprasthitena kulaputreṇa vā kuladuhitrā vā sthātavyaṃ kathaṃ pratipattavyaṃ kathaṃ cittaṃ pragrahītavyam?
evamukte bhagavānāyuṣmantaṃ subhūtimetadavocat — sādhu sādhu subhūte, evametatsubhūte, evametadyathā vadasi | tena hi subhūte śṛṇu, sādhu ca suṣṭhu ca manasi kuru, bhāṣiṣye ’haṃ te — yathā bodhisattvayānasaṃprasthitena sthātavyaṃ yathā pratipattavyaṃ yathā cittaṃ pragrahītavyam ||
bhagavānasyaitadavocat — iha subhūte bodhisattvayānasaṃprasthitenaiva cittamutpādayitavyam — yāvantaḥ subhūte sattvāḥ sattvadhātau sattvasaṃgraheṇa saṃgṛhītā aṇḍajā vā jarāyujā vā saṃsvedajā vā aupapādukā vā rūpiṇo vā arūpiṇo vā saṃjñino vā asaṃjñino vā naivasaṃjñino nāsaṃjñino vā, yāvān kaścitsattvadhātuḥ prajñapyamānaḥ prajñapyate, te ca mayā sarve ’nupadhiśeṣe nirvāṇadhātau parinirvāpayitavyāḥ | evamaparimāṇānapi sattvān parinirvāpya na kaścitsattvaḥ parinirvāpito bhavati | tatkasya hetoḥ? sacetsubhūte bodhisattvasya sattvasaṃjñā pravarteta, na sa bodhisattva iti vaktavyaḥ |
api tu khalu punaḥ subhute na bodhisattvena vastupratiṣṭhitena dānaṃ dātavyam, na kvacitpratiṣṭhitena dānaṃ dātavyam | na rūpapratiṣṭhitena dānaṃ dātavyam | na śabdagandharasaspraṣṭavyadharmeṣu pratiṣṭhitena dānaṃ dātavyam | evaṃ hi sūbhūte bodhisattvena mahāsattvena dānaṃ dātavyaṃ yathā na nimittasaṃjñāyāmapi pratitiṣṭhet ||
tatkiṃ manyase subhūte lakṣaṇasaṃpadā tathāgato draṣṭavyaḥ? subhūtirāha — no hīdaṃ bhagavan | na lakṣaṇasaṃpadā tathāgato draṣṭavyaḥ | tatkasya hetoḥ? yā sā bhagavan lakṣaṇasaṃpattathāgatena bhāṣitā saivālakṣaṇasaṃpat | evamukte bhagavānāyuṣmantaṃ subhūtimetadavocat — yāvatsubhūte lakṣaṇasaṃpat tāvanmṛṣā, yāvadalakṣaṇasaṃpat tāvanna mṛṣeti hi lakṣaṇālakṣaṇatastathāgato draṣṭavyaḥ ||
tārakā timiraṃ dīpo māyāvaśyāya budbudam | svapnaṃ ca vidyudabhraṃ ca evaṃ draṣṭavya saṃskṛtam ||
idamavocadbhagavān | āttamanāḥ sthavirasubhūtiste ca bhikṣubhikṣuṇyupāsakopāsikāste ca bodhisattvāḥ sadevamānuṣāsuragandharvaśca loko bhagavato bhāṣitamabhyanandan | iti ||
|| āryavajracchedikā bhagavatī prajñāpāramitā samāptā ||
Tôn kính đảnh lễ Ngài Bát Nhã Ba-la-mật-đa!
Như vậy tôi đã nghe. Một thởi Thế Tôn trú tại Śrāvastī, trong vườn Jeta, khu vườn của Anāthapiṇḍada, cùng với đại chúng Tỳ-kheo và nhiều Bồ-tát Đại sĩ.
Bấy giờ Tôn giả Subhūti ngồi trong chúng hội. Ngài đứng dậy, đắp y sang một bên, quỳ gối phải trên đất, chắp tay hướng về Thế Tôn và bạch rằng: “Lạ thay, bạch Thế Tôn! Thật hy hữu thay, bạch Đấng Thiện Thệ! Như Lai đã thọ ký và gia hộ các Bồ-tát Đại sĩ một cách tối thắng. Bạch Thế Tôn, thế nào là Bồ-tát phát tâm Bồ-đề nên an trú, tu tập, và chế ngự tâm như thế nào?”
Thế Tôn đáp: “Lành thay, lành thay, Subhūti! Như lờii ngươi nói. Hãy lắng nghe và suy nghĩ kỹ, Ta sẽ nói: Bồ-tát phát tâm Bồ-đề nên an trú, tu tập, và chế ngự tâm như thế nào.”
“Ở đây, Subhūti, Bồ-tát phát tâm như vầy: tất cả chúng sinh trong giới chúng sinh — dù trứng sanh, thai sanh, ẩm sanh, hóa sanh, có sắc hay vô sắc, có tưởng hay vô tưởng, chẳng phải có tưởng cũng chẳng phải vô tưởng — tất cả đều phải được Ta đưa đến Niết-bàn vô dư. Dù độ vô lượng chúng sinh như vậy, không có một chúng sinh nào thật sự được độ. Vì sao? Nếu Bồ-tát còn chấp tướng chúng sinh, thì không phải là Bồ-tát.”
“Lại nữa, Subhūti, Bồ-tát bố thí không nên trụ tướng, không trụ nơi nào, không trụ sắc, thanh, hương, vị, xúc, pháp mà bố thí. Vì sao? Bồ-tát bố thí vô trụ, công đức khó lường.”
“Subhūti, có thể lấy tướng tốt để thấy Như Lai chăng?” Subhūti đáp: “Bạch Thế Tôn, không thể.” Thế Tôn bảo: “Phàm có tướng đều là hư vọng; phi tướng mới thấy Như Lai.”
“Sao, chòm sao, bóng tối, đèn, ảo, hạt sương, Giấc mộng, chớp, mây — hữu vi nên được xem như vậy.”
Thế Tôn thuyết như vậy. Tôn giả Subhūti và đại chúng đều hoan hỷ phụng hành.
Kính bạt Bát Nhã Ba-la-mật-đo chấm dứt.
