Tác giả: Đức Phật Gotama, Tôn giả Ānanda
Aṅguttara Nikāya 8.51 ghi lại cuộc đối thoại giữa Đức Phật, Tôn giả Ānanda và Mahāpajāpatī Gotamī về việc phụ nữ được xuất gia.
Gotamīsutta là một trong những kinh văn quan trọng nhất liên quan đến sự thành lập Tỳ-kheo ni giới. Tôn giả Ānanda đóng vai trò trung gian thưa thỉnh, và Đức Phật đã chế định tám điều trọng yếu (aṭṭha garudhammā) như điều kiện cho phụ nữ được thọ đại giới.
Ekaṃ samayaṃ bhagavā sakkesu viharati kapilavatthusmiṃ nigrodhārāme. Atha kho mahāpajāpatī gotamī yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhitā kho mahāpajāpatī gotamī bhagavantaṃ etadavoca: “Sādhu, bhante, labheyya mātugāmo tathāgatappavedite dhammavinaye agārasmā anagāriyaṃ pabbajjan”ti. “Alaṃ, gotami. Mā te rucci mātugāmassa tathāgatappavedite dhammavinaye agārasmā anagāriyaṃ pabbajjā”ti.
Atha kho āyasmā ānando bhagavato santike ime aṭṭha garudhamme uggahetvā yena mahāpajāpatī gotamī tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā mahāpajāpatiṃ gotamiṃ etadavoca: “Sace kho tvaṃ, gotami, aṭṭha garudhamme paṭiggaṇheyyāsi, sāva te bhavissati upasampadā — Vassasatūpasampannāya bhikkhuniyā tadahūpasampannassa bhikkhuno abhivādanaṃ paccuṭṭhānaṃ añjalikammaṃ sāmīcikammaṃ kattabbaṃ. Na bhikkhuniyā abhikkhuke āvāse vassaṃ upagantabbaṃ. Anvaḍḍhamāsaṃ bhikkhuniyā bhikkhusaṅghato dve dhammā paccāsīsitabbā — uposathapucchakañca, ovādūpasaṅkamanañca. Vassaṃvuṭṭhāya bhikkhuniyā ubhatosaṅghe tīhi ṭhānehi pavāretabbaṃ — diṭṭhena vā sutena vā parisaṅkāya vā. Garudhammaṃ ajjhāpannāya bhikkhuniyā ubhatosaṅghe pakkhamānattaṃ caritabbaṃ. Dve vassāni chasu dhammesu sikkhitasikkhāya sikkhamānāya ubhatosaṅghe upasampadā pariyesitabbā. Na kenaci pariyāyena bhikkhuniyā bhikkhu akkositabbo paribhāsitabbo. Ajjatagge ovaṭo bhikkhunīnaṃ bhikkhūsu vacanapatho, anovaṭo bhikkhūnaṃ bhikkhunīsu vacanapatho. Sace kho tvaṃ, gotami, ime aṭṭha garudhamme paṭiggaṇheyyāsi, sāva te bhavissati upasampadā”ti.
Một thởi Thế Tôn trú giữa dân Sakka, tại Kapilavatthu, trong vườn Nigrodha. Rồi Mahāpajāpatī Gotamī đến chỗ Thế Tôn, đảnh lễ rồi đứng một bên, bạch Thế Tôn: “Bạch Thế Tôn, mong phụ nữ được xuất gia trong Pháp và Luật đã được Như Lai thuyết giảng.” “Đủ rồi, Gotamī. Đừng thích thú việc phụ nữ xuất gia trong Pháp và Luật đã được Như Lai thuyết giảng.”
Rồi Tôn giả Ānanda học tám điều trọng yếu này nơi Thế Tôn, đi đến chỗ Mahāpajāpatī Gotamī và nói: “Này Gotamī, nếu bà chấp nhận tám điều trọng yếu, thì sự cụ túc của bà được thành tựu — Tỳ-kheo ni tu lên trăm tuổi phải đảnh lễ, đứng dậy, chắp tay, và làm các việc cung kính đối với Tỳ-kheo mới thọ cụ túc hôm nay. Tỳ-kheo ni không được an cư trong chỗ không có Tỳ-kheo. Mỗi nửa tháng Tỳ-kheo ni phải hỏi Tăng về ngày Bố-tát và đến nghe giáo giới. Sau mùa an cư, Tỳ-kheo ni phải tự tứ trước hai Tăng về ba sự — đã thấy, đã nghe, hay nghi ngờ. Tỳ-kheo ni phạm điều trọng yếu phải hành mānatta nửa tháng trước hai Tăng. Nữ tu học hai năm sau sáu pháp, phải cầu cụ túc trước hai Tăng. Không được bằng bất cứ cách nào mắng nhiếc, phỉ báng Tỳ-kheo. Từ nay, Tỳ-kheo ni không được phép giáo giới Tỳ-kheo, còn Tỳ-kheo có thể giáo giới Tỳ-kheo ni. Này Gotamī, nếu bà chấp nhận tám điều trọng yếu này, thì sự cụ túc của bà được thành tựu.”
